“നടന്നു പോകുന്ന ഒരാൾ “
അക്ബർ അണ്ടത്തോട്
ജീവിതത്തിന്റെ വലയിൽ നിന്ന് ആകാശത്തിലേക്കുള്ള നടത്തം
കവിത പലപ്പോഴും വലിയ ആശയങ്ങളെ വലിയ വാക്കുകളിലൂടെ പറയുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഒരു മീനിന്റെ നീന്തലിലും, ഒരു പക്ഷിയുടെ പറക്കലിലും, ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ ചോദ്യത്തിലും, ഒരു അത്താഴത്തിന്റെ കാത്തിരിപ്പിലും, ഒരു കൂട്ടക്കല്ലറയുടെ നിശ്ശബ്ദതയിലും കവിത അതിന്റെ വലിയ ലോകം കണ്ടെത്തുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ചോദ്യങ്ങളെ സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ ചെറിയ കാഴ്ചകളിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും അവിടെനിന്ന് പുതിയ അർഥങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്ന കവിതകളാണ് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്.
ഈ കവിതകളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ പലപ്പോഴും മാഞ്ഞുപോകുന്നു. മീനും പക്ഷിയും ഇലയും കുഞ്ഞും മരണവും യുദ്ധവും ചരിത്രവും—എല്ലാം ഒരേ മനുഷ്യാവസ്ഥയുടെ വ്യത്യസ്ത പ്രതീകങ്ങളായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ കവിതകളെ വെറും പ്രകൃതിക്കവിതകളായോ രാഷ്ട്രീയക്കവിതകളായോ ദാർശനിക കവിതകളായോ മാത്രം വായിക്കാനാവില്ല. അവയ്ക്കിടയിൽ ഒരു ആന്തരിക സംഭാഷണമുണ്ട്.
‘ജീവിതത്തിൽ
ഒരു പോള കണ്ണടച്ചിട്ടില്ല
ജലശയ്യയിലെങ്ങനെ
ഉറങ്ങാനൊക്കും’
‘മീൻജീവിതം’ എന്ന കവിതയിൽ മീനിന്റെ ജീവിതം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ നിരന്തരമായ പോരാട്ടത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും രൂപകമായി മാറുന്നു. ‘നീന്തി നിൽക്കുന്ന ജീവിതം’ എന്ന ബിംബം തന്നെ ഒരു വലിയ ജീവിതദർശനമാണ്. നീന്തൽ ഇവിടെ മുന്നോട്ടുള്ള സഞ്ചാരം മാത്രമല്ല; നിലനിൽപ്പിനായുള്ള നിരന്തരമായ അധ്വാനമാണ്. കരകയറുക പോലും അവസാനമായി മാറുന്ന ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ അസ്വസ്ഥത അതിലൂടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഈ കാവ്യലോകത്തിലെ മറ്റൊരു രസകരമായ മറിച്ചുനോട്ടമാണ് മീനുകളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ മനുഷ്യരെ കാണുന്നത്. മനുഷ്യർ മീനുകളെ പിടിക്കുന്നവർ, വാങ്ങുന്നവർ, വിൽക്കുന്നവർ, തിന്നുന്നവർ എന്നിങ്ങനെ പല വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചറിയുന്നു. എന്നാൽ മീനിന്റെ കണ്ണിൽ മനുഷ്യരെല്ലാം ഒരൊറ്റ വലയിലെ പലകണ്ണികൾ മാത്രം. മനുഷ്യൻ ലോകത്തെ വർഗീകരിക്കുന്ന രീതിക്കെതിരെയുള്ള സൂക്ഷ്മമായ പരിഹാസവും അധികാരബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു തിരിച്ചറിവും ഈ ചെറിയ ബിംബത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
‘അവൻ്റെ സ്വഭാവത്തിൽ
മനുഷ്യപ്പറ്റിന്റെ
മൃദുലതക്കടിവരയിടുന്നു
കാലിലുരുമ്മുന്ന പൂച്ച.’
‘ഭാഷ’ എന്ന കവിതയിൽ ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ വരവോടെ വീടിന്റെ അർഥം മാറുന്നു. വീട് മനുഷ്യരുടെ മാത്രം ഇടമല്ലാതാകുന്നു. പൂച്ചകളും കാക്കകളും കൊക്കുകളും കുഞ്ഞിന്റെ ഭാഷയിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നു. ഇവിടെ ഭാഷ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള ഉപകരണം മാത്രമല്ല, മനുഷ്യനും മറ്റു ജീവജാലങ്ങളും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ പാലമാണ്.
മുതിർന്നവർ കുഞ്ഞിനെ ഭാഷ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം, കുഞ്ഞിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭാഷയാണ് മുതിർന്നവരുടെ ലോകത്തെ കൂടുതൽ മൃദുലമാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ‘വീട്’ എന്ന സങ്കൽപ്പം ചുമരുകളും വാതിലുകളും ചേർന്ന ഭൗതിക ഇടത്തിൽനിന്ന് മനുഷ്യരും ജീവജാലങ്ങളും ഓർമ്മകളും വാത്സല്യവും പങ്കിടുന്ന വിശാലമായ ഒരു സ്നേഹലോകമായി വികസിക്കുന്നു.
ഞങ്ങൾ കാവലില്ലാത്ത
കെട്ടിടത്തിൽ നിൻ്റെ ഉമ്മ
ഉറങ്ങുമെന്ന വ്യാമോഹത്തിന്റെ
താക്കോൽ ഞങ്ങളെടുക്കുന്നു
ഉമ്മയുടെ കരുതലിൽനിന്ന് വീടിന്റെ താക്കോൽ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന പ്രകൃതിയുടെ ബിംബങ്ങൾ ഈ കവിതയ്ക്ക് കൂടുതൽ ആഴം നൽകുന്നു. മനുഷ്യൻ വീടിന്റെ ഉടമയല്ല, അതിലെ ഒരു സഹജീവി മാത്രമാണെന്നൊരു സൂക്ഷ്മമായ തിരിച്ചറിവും ഇവിടെ വായിച്ചെടുക്കാം.
‘കടം’ എന്ന കവിത ജീവിതത്തെ മരണത്തിൽനിന്ന് ലഭിച്ച താൽക്കാലിക കടമായി കാണുന്നു. ഈ ആശയം കവിതയ്ക്ക് ശക്തമായ ദാർശനിക അടിത്തറ നൽകുന്നു. മനുഷ്യൻ ജീവിതത്തെ സ്വന്തമെന്ന് കരുതുമ്പോഴും അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ തിരിച്ചുനൽകേണ്ട ഒന്നാണ്.
‘ജപ്തി ഭയക്കുന്ന ഇത്തിരി സമയം’ എന്ന പ്രയോഗം ജീവിതത്തിന്റെ നശ്വരതയെ അതിശക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ ആ നശ്വരതയ്ക്കിടയിലും പച്ചയണിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന ഇല പ്രതീക്ഷയുടെ പ്രതീകമാകുന്നു. മരണം ഉറപ്പാണെങ്കിലും ജീവിതം പച്ചപിടിക്കുന്നതിനെ തടയാനാവില്ല എന്ന വൈരുധ്യമാണ് കവിതയുടെ സൗന്ദര്യം.
ഒരു പക്ഷിയുടെ ആയുസ്സ്
എത്രയാകും ?
ചുറ്റിലും അനേകം
കിളികളെ നാം കാണുന്നെങ്കിലും
മരിച്ചു കിടക്കുന്ന ഒരു കിളിയെ, കാക്കയെ അപൂർവമായല്ലേ കാണുന്നുള്ളൂ!
‘ആയുസ്സ്’ എന്ന കവിതയിൽ പക്ഷിയുടെ സ്വാഭാവികമായ പറന്നകലൽ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ നശ്വരതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. വാർത്തയാകാതെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു പക്ഷിമരണം, ഒടുവിൽ മനുഷ്യശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അസ്വസ്ഥമായ ചോദ്യമായി മാറുന്നു. ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്ന മരണം മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
ഇതേ ദാർശനിക അന്വേഷണത്തിന്റെ മറ്റൊരു തലമാണ് ‘വാർത്ത’ എന്ന കവിത.
ജീവിതത്തിനപ്പുറം
മരിച്ചവർക്കിടയിൽ
മരണമെന്ന വാക്ക്
ജീവിതമെന്നതിൻറെ
പര്യായപദമായിരിക്കണം !
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതും മരിച്ചിരിക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള അതിരുകളെ കവിത ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഒരാളുടെ മരണം വാർത്തയാകണമെങ്കിൽ പോലും മറ്റൊരാളുടെ അറിവും ശ്രദ്ധയും ആവശ്യമാണെന്ന യാഥാർഥ്യത്തിനപ്പുറം, അറിയപ്പെടാതെ പോകുന്ന മരണത്തിന്റെ അർഥശൂന്യതയിലേക്കാണ് കവിത നമ്മെ കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ജീവിതത്തിനും മരണത്തിനുമിടയിലെ രേഖയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ സംശയം കവിതയെ അസ്തിത്വപരമായ ചിന്തയുടെ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.
കാക്ക
കുയിൽ
കൊക്ക്
മൈന
മലമുഴക്കി
ചെമ്പോത്ത്…
‘പേരിന്റെ ഭാരം’ എന്ന കവിത മനുഷ്യൻ സൃഷ്ടിച്ച തിരിച്ചറിയലുകളുടെ ലോകത്തെ പക്ഷികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. കാക്ക, കുയിൽ, കൊക്ക്, മൈന, മലമുഴക്കി, ചെമ്പോത്ത്—ഇവയ്ക്ക് മനുഷ്യർ നൽകിയ പേരുകൾ അവയ്ക്ക് തന്നെ അറിയാമോ എന്ന ചോദ്യം കവിതയുടെ നർമ്മത്തിലൂടെ വലിയൊരു ദാർശനിക ചോദ്യമായി മാറുന്നു.
പക്ഷിക്ക് കൊത്താൻ കൊക്കും പറക്കാൻ ചിറകുമുണ്ട്; ആകാശം തുന്നിയെടുക്കാൻ അതിന് ഒരു പേരാവശ്യമില്ല. മനുഷ്യൻ തന്റെ പേരുകളുടെയും പദവികളുടെയും തിരിച്ചറിയലുകളുടെയും ഭാരത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ പക്ഷി, പേരില്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പേരിന്റെ ഭാരം യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരുടേതാണ് എന്ന ചോദ്യം കവിത വായനക്കാരുടെ മുന്നിൽ നിശ്ശബ്ദമായി വയ്ക്കുന്നു.
‘ബാപ്പാ
ഗാന്ധിജിയുടെ കുപ്പായമെവിടെ? നെഹ്റുവിൻറെ മീശയെവിടെ?
‘സാമൂഹികപാഠം’ ഈ സമാഹാരത്തിലെ ഏറ്റവും മൂർച്ചയുള്ള രാഷ്ട്രീയകവിതകളിലൊന്നായി വായിക്കാം. ഗാന്ധിജിയുടെ കുപ്പായവും നെഹ്റുവിന്റെ മീശയും സംബന്ധിച്ച കുഞ്ഞിന്റെ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ ചരിത്രപുരുഷന്മാരെ നാം എങ്ങനെ ഓർക്കുന്നു എന്നതിനെ കവിത ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
കുഞ്ഞിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ചോദ്യങ്ങൾ ചരിത്രത്തിന്റെ പുറംവേഷങ്ങളെ അഴിച്ചുമാറ്റുന്നു. ഗാന്ധിയുടെ വസ്ത്രവും നെഹ്റുവിന്റെ മീശയും മാറിനിൽക്കുമ്പോൾ അവരുടെ ആശയങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും മാത്രമാണ് അവശേഷിക്കുന്നത്. നെഞ്ചിലൊരു റോസാപ്പൂവ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ചാച്ചാജിയാകാം’ എന്ന പരിഹാസബിംബം ചരിത്രത്തെ അനുകരിക്കുന്ന ആഘോഷരീതികളെയും പ്രതീകങ്ങളുടെ ഉപരിപ്ലവമായ ഉപയോഗത്തെയും ഒരേസമയം വിമർശിക്കുന്നു. ഇവിടെ ബാല്യം നിഷ്കളങ്കത മാത്രമല്ല; മുതിർന്നവരുടെ ചരിത്രബോധത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയബോധം കൂടിയാണ്.
ഗസ്സയിൽ
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ
സാധാരണ വാക്കുകള്
അർത്ഥമാറ്റം വന്ന്
ലോകത്തോട്
പല്ലിളിക്കുന്നു.
‘ഗസ്സയിലെ വാക്കുകൾ’ എന്ന കവിത ഈ കാവ്യലോകത്തെ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. ഗസ്സയിൽ സാധാരണ വാക്കുകൾക്ക് പോലും അർഥം മാറുന്നു. ദിവസം നിമിഷമായി ചുരുങ്ങുന്നു. അത്താഴം ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് നീളുന്നു. ഒരു കുളി മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു ആഗ്രഹമായി മാറുന്നു.
ഇവിടെ ഭാഷ വെറും യുദ്ധത്തെ വിവരിക്കുന്നില്ല; യുദ്ധം ഭാഷയെ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ‘മയ്യത്ത്’, ‘യാത്ര’, ‘അത്താഴം’, ‘കുളി’ തുടങ്ങിയ സാധാരണ ജീവിതവാക്കുകൾ അതിജീവനത്തിന്റെ വാക്കുകളായി മാറുന്നു.
മോശയുടെ വടികൊണ്ട് പാറയെ അടിച്ചപ്പോൾ നദികൾ പുറപ്പെട്ടുവെന്ന ബിംബം, ഗസ്സയുടെ വരണ്ട ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രതീക്ഷയുടെ ഒരു പുരാണസ്മൃതി കൊണ്ടുവരുന്നു. നെഞ്ചിലെ കരിങ്കല്ലിൽ ആഞ്ഞടിക്കേണ്ടിവന്നാലും അതിൽനിന്ന് ഒരു നദി പൊട്ടിയൊഴുകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് കവിതയുടെ ആന്തരിക ശക്തി. അതുകൊണ്ട് ഗസ്സയുടെ വേദനയെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന കവിത മാത്രമല്ല ഇത്; വേദനയ്ക്കുള്ളിൽനിന്ന് പ്രതിരോധത്തിന്റെയും മനുഷ്യധൈര്യത്തിന്റെയും ഭാഷ കണ്ടെത്തുന്ന കവിത കൂടിയാണ്.
അക്ബർ അണ്ടത്തോടിൻ്റെ കവിതകളുടെ പൊതുസ്വഭാവം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് മനുഷ്യനിലേക്കും തിരിച്ചും പരകായപ്രവേശം നടത്തുന്നത് ദൃശ്യമാകും. പ്രകൃതി ഇവിടെ അലങ്കാരമല്ലെന്ന് തിരിച്ചറിയാം. മീൻ, പക്ഷി, ഇല, കാക്ക, കുയിൽ, കൊക്ക്, മൈന എന്നിവ മനുഷ്യനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങളാണ്. പ്രകൃതിയെ മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങൾ അലങ്കരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത രീതിക്കപ്പുറം, മനുഷ്യനെ പ്രകൃതിയുടെ കണ്ണിലൂടെ നോക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മീനിന്റെ വല മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെ വലയായി മാറുന്നു. പക്ഷിയുടെ ചിറക് മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോലാകുന്നു. ഇലയുടെ പച്ച ജീവിതത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയാകുന്നു. കുഞ്ഞിന്റെ ഭാഷ മനുഷ്യന്റെ കഠിനമായ ലോകത്തെ മൃദുലമാക്കുന്നു.
ഈ കവിതകളുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അവയുടെ ഭാഷയാണ്. വലിയ ദാർശനിക ആശയങ്ങളെ സങ്കീർണ്ണമായ പദാവലികളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ലളിതമായ വാക്കുകളാണ് കവിത ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആ വാക്കുകൾ സന്ദർഭത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അവയുടെ അർഥം പലമടങ്ങ് വികസിക്കുന്നു.
‘പേര്’, ‘വീട്’, ‘കടം’, ‘വാർത്ത’, ‘അത്താഴം’, ‘കുളി’, ‘മീൻ’, ‘ചിറക്’ തുടങ്ങിയ സാധാരണ വാക്കുകൾ കവിതയുടെ ഉള്ളിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവ വെറും വാക്കുകളായി നിൽക്കുന്നില്ല. അവ ഓരോന്നും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളായി മാറുന്നു. ലാളിത്യത്തിനുള്ളിൽ സങ്കീർണ്ണതയും നർമ്മത്തിനുള്ളിൽ രാഷ്ട്രീയവും പ്രകൃതിക്കുള്ളിൽ ദാർശനികതയും വ്യക്തിജീവിതത്തിനുള്ളിൽ സാമൂഹികബോധവും ഒളിപ്പിച്ചുവയ്ക്കുന്നുണ്ട് കവിതകളുടെ ഭാഷ.
ഈ പുസ്തകത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഒടുവിൽ നമ്മെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് മനുഷ്യജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങളാണ്: നാം ആരാണ്? നമുക്ക് നൽകിയ പേരുകൾക്കപ്പുറം നമ്മളെന്താണ്? വീട് ആരുടേതാണ്? ജീവിതം എത്രത്തോളം നമ്മുടെ സ്വന്തം? മരണം വാർത്തയാകാത്തപ്പോൾ അതിന്റെ അർഥമെന്ത്? ചരിത്രത്തെ നാം ഓർക്കുന്നത് അതിന്റെ വേഷങ്ങളിലൂടെയോ ആശയങ്ങളിലൂടെയോ? യുദ്ധം ഭാഷയെ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ പ്രതീക്ഷയെ സംരക്ഷിക്കും?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ നൽകാതെ, അവയെ വായനക്കാരുടെ മനസ്സിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പതിപ്പിക്കുകയാണ് കവിതകൾ ചെയ്യുന്നത്.
മീനിന്റെ വലയിൽനിന്ന് പക്ഷിയുടെ ആകാശത്തിലേക്കും, കുഞ്ഞിന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് ഗസ്സയുടെ കൂട്ടക്കല്ലറകളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ കാവ്യലോകം ഒടുവിൽ ഒരേയൊരു സത്യത്തിലേക്ക് നമ്മെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു, ജീവിതം എന്നത് അതിജീവനത്തിന്റെ മാത്രം പേരല്ല; മറ്റൊരു ജീവന്റെ വേദന തിരിച്ചറിയാനും അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കാനും കഴിയുന്ന മനുഷ്യനാകാനുള്ള നിരന്തരമായ ശ്രമം കൂടിയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ കവിതകൾ വായിച്ചുതീരുന്നില്ല, അവ വായനക്കാരന്റെ ഉള്ളിൽ തുടരുകയാണ്. ചിലത് ഒരു ചോദ്യമായി, ചിലത് ഒരു ബിംബമായി, ചിലത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ അസ്വസ്ഥതയായി, മറ്റുചിലത് പ്രതീക്ഷയുടെ ചെറിയൊരു പച്ച ഇലയായി.
നടന്നു പോകുന്ന ഒരാൾ’ എ‘ന്ന ശീർഷകം തന്നെ ഈ കാവ്യലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി വായിക്കാം. നിശ്ചലമായ ഉത്തരങ്ങളിലേക്കല്ല, നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിതത്തിലൂടെയാണ് ഈ കവിതകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഓരോ കവിതയും വായനക്കാരനെ ഒരു കാഴ്ചയിൽനിന്ന് മറ്റൊരു ചോദ്യത്തിലേക്കും, ഒരു ചോദ്യത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു തിരിച്ചറിവിലേക്കും നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. അവ വായനക്കാരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു ബിംബമായും ചോദ്യമായും അസ്വസ്ഥതയായും പ്രതീക്ഷയായും തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ വലയിൽനിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ കവിതകൾ ഒടുവിൽ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് മനുഷ്യനാകുക എന്നത് സ്വന്തം ജീവിതത്തെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല, മറ്റൊരു ജീവന്റെ വേദന തിരിച്ചറിയുകയും അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിരന്തരമായ യാത്ര കൂടിയാണെന്ന സത്യമാണ്.
എഴുത്തുകാരൻ, നിരൂപകൻ, ചിത്രകാരൻ. 'മണൽ ജലം കാലം (എഡിറ്റർ), 'ബര്ദുbai കഥകൾ' എന്നീ പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഷാര്ജ ഇന്ത്യൻ അസൊസിയെഷൻ സാഹിത്യപുര്സ്കാരം, ചിന്ത പ്രവാസി പുരസ്കാരം, അറ്റ്ലസ് എഷ്യാനെറ്റ് പുരസ്കാരം, യുവകലാസാഹിതി പുരസ്കാരം ഉൾപ്പടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ.
