കാസ്പിയൻ കടൽ: ഒരു തീരദേശ വിസ്മയം
ഗോബുസ്താനിൽ നിന്ന് ബാക്കുവിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കാസ്പിയൻ തിരകളെ തഴുകിയ കാറ്റും തീരങ്ങളിലെ കാഴ്ചകളുമായിരുന്നു ഞങ്ങൾക്ക് കൂട്ടായുണ്ടായിരുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉൾനാടൻ ജലാശയമെന്ന വിശേഷണമുള്ള കാസ്പിയൻ കടൽ ഞങ്ങളുടെ യാത്രയിൽ പലപ്പോഴും ഒരു സന്തതസഹചാരിയായിരുന്നു. അതിന്റെ തിളങ്ങുന്ന ജലവും ശൗര്യമണിയാത്ത തിരമാലകളും ഞങ്ങളുടെ യാത്രകൾക്ക് ശാന്തമായ പശ്ചാത്തലം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരു മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ബാക്കു നഗരത്തിന്റെ ഊർജ്ജസ്വലമായ സായാഹ്നത്തിലേക്കുള്ള ഞങ്ങളുടെ കാൽവയ്പുകളെ കാസ്പിയൻ മൂകമായി അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതായും തോന്നി.
കാസ്പിയൻ കടലിലെ സായാഹ്ന ബോട്ടുയാത്ര ആർക്കും അവിസ്മരണീയമായ അനുഭവമാകും. ശാന്തമായ ജലപ്പരപ്പിലൂടെയുള്ള യാത്ര, നഗരത്തിന്റെ സ്കൈലൈനിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്ന പോലെയും പ്രദേശത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ സമുദ്രചരിത്രത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന പോലെയും അനുഭവപ്പെട്ടു. ബാക്കുവിലെത്തിയ മൂന്നാം ദിനത്തിലെ സായാഹ്ന സവാരിയിൽ, നഗരത്തിന്റെയും കടലിന്റെയും അതിശയകരമായ കാഴ്ചകൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ലിറ്റിൽ വെനീസ് കനാലുകളും ഫെറിസ് വീലും പോലുള്ള ലാൻഡ്മാർക്കുകൾ താണ്ടി, ഞങ്ങൾ ബൊളിവാർഡിലൂടെ നടന്നുകൊണ്ട് അവസാനിപ്പിച്ചു.
ബാക്കു: അസർബൈജാന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ്
നീണ്ട യാത്രയുടെ ക്ഷീണം അലട്ടിയതിനാൽ ഹോട്ടലിൽ എത്തിയ ഉടനെ കുളിച്ച് ഭക്ഷണവും കഴിച്ച് കിടക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. അസർബൈജാനിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമായ ബാക്കുവിലേക്കാണ് ഞങ്ങളുടെ അസർബൈജാൻ യാത്രയുടെ നാലും അഞ്ചും ദിനങ്ങൾ നീക്കിവച്ചിരുന്നത്. മറ്റുള്ള ഇടങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിൽ ഇത്തിരി കൂടുതൽ ചൂട് നിറഞ്ഞ കാലാവസ്ഥയാണ് ബാക്കുവിലെന്ന് തോന്നി.
ബാക്കുവിലെ പ്രഭാതം ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. തിരക്കിലേക്കു കുതിച്ചോടാൻ ഓരോ നിമിഷവും തയ്യാറെടുക്കുന്ന ആളുകളെയും വാഹനങ്ങളെയും കാത്തിരിക്കുന്ന റോഡുകൾ. പഴയതിനെ നെഞ്ചോടു ചേർത്ത് അഭിമാനത്തോടെ കാഴ്ചവെക്കുന്ന ഒരു മഹാനഗരമായി അനുഭവപ്പെട്ടു.
ബാക്കുവിലെ ഞങ്ങളുടെ ആദ്യ സന്ദർശനസ്ഥലം, സഹ ഹദീദ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു വാസ്തുവിദ്യാ മാസ്റ്റർപീസായ “ഹെയ്ദർ അലിയേവ് സെന്റർ” ആയിരുന്നു. അതിന്റെ ഒഴുകുന്ന വളവുകളും ഭാവി രൂപകൽപ്പനയും രാജ്യത്തിന്റെ അഭിലാഷത്തിന്റെയും ആധുനിക വീക്ഷണത്തിന്റെയും തെളിവാണ്. അകത്ത്, അസർബൈജാന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും പുരോഗമന കാഴ്ചപ്പാടും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നടന്നു കണ്ടു. പുരാവസ്തുക്കൾ, മൾട്ടിമീഡിയ അവതരണങ്ങൾ, സംവേദനാത്മക പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അടുത്തതായി, ഞങ്ങൾ അസർബൈജാൻ കാർപെറ്റ് മ്യൂസിയം സന്ദർശിച്ചു. ചുരുട്ടിയ പരവതാനി പോലെയുള്ള ഒരു കെട്ടിടം. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെയും നാടോടിക്കഥകളുടെയും കഥകൾ വിവരിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഡിസൈനുകളും പരമ്പരാഗത പാറ്റേണുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പ്രദർശനത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ശൈലികളും സാങ്കേതികതകളും അസർബൈജാനി കരകൗശലത്തിന്റെ വൈവിധ്യത്തെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതായിരുന്നു. കാസ്പിയൻ കടലിന് അഭിമുഖമായി ഒരു കുന്നിൻ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘ബീബി-ഹെയ്ബത്ത് മസ്ജിദ്’ അസർബൈജാന്റെ ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.
വൈകുന്നേരം, കാൽനടയായി ബാക്കു തെരുവിലൂടെ അല്പം നടന്നു. ഇച്ചേരിഷെഹറിലൂടെ (Old City) നടക്കുമ്പോൾ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ച തെരുവുകളും കൽമതിലുകളും ചരിത്രപ്രധാനമായ ലാൻഡ്മാർക്കുകളും കണ്ടറിഞ്ഞു. ഇത് മധ്യകാല അസർബൈജാനിലേക്കു നമ്മെ കൈപിടിച്ച് നയിക്കും. നിഗൂഢമായ ചരിത്രവും മുകളിൽ നിന്നുള്ള പനോരമിക് കാഴ്ചകളുമുള്ള നഗരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ മെയ്ഡൻ ടവറും സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളും രാജകീയ പ്രശാന്തതയുമുള്ള അസർബൈജാൻ രാജവംശത്തിന്റെ അതിശയകരമായ അവശിഷ്ടമായ ഷിർവൻഷാസ് കൊട്ടാരവും ശ്രദ്ധേയമായ ഹൈലൈറ്റുകളാണ്. കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള പ്രൊമെനേഡ് കഫേകൾ, അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കുകൾ, ഐക്കണിക് ഫ്ലേം ടവറുകൾ പോലുള്ള ലാൻഡ്മാർക്കുകൾ എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഓരോന്നും നഗരത്തിന്റെ സ്കൈലൈനായി എൽ.ഇ.ഡി. ഡിസ്പ്ലേകളാൽ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
രുചികരമായ ഭക്ഷ്യസംയോജനത്തിന്റെ നാട്
മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ, ടർക്കിഷ്, മധ്യേഷ്യൻ പാചകരീതികളുടെ ഒരു രുചികരമായ സംയോജനമാണ് അസർബൈജാൻ ഭക്ഷണങ്ങൾ. പ്ലോവ് (പിലാഫ്), കബാബ്, ഡോൾമ, ഷവർമ തുടങ്ങിയ വിവിധതരത്തിലുള്ള ഇനങ്ങൾ ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അസർബൈജാൻ ഭക്ഷണങ്ങൾ ഏറെ വൈവിധ്യവും വൈശിഷ്ട്യവും നിറഞ്ഞതാണ്.
മറ്റെല്ലാ യാത്രകളിലെയും പോലെ, അവസാന ദിവസമാണ് ഹോട്ടലിന് പുറത്ത് നിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ നീക്കിവച്ചത്. രാത്രി ഹോട്ടലിൽ എത്തി ഫ്രഷ് ആയ ശേഷം സമീപത്തെ തദ്ദേശീയ റെസ്റ്റോറന്റുകളിലൂടെയും കഫ്റ്റീരിയകളിലൂടെയുമൊക്കെ ഒരു അന്വേഷണം നടത്തുകയും അസർബൈജാൻ ഷവർമയും ചിക്കൻ ഗ്രില്ലും വാങ്ങി കഴിക്കുകയും ചെയ്തത് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു അനുഭവമായിരുന്നു.
യാത്രാനുഭവമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഉപദേശം മാനിച്ച്, യാത്രയുടെ അവസാന ദിനങ്ങളിലാണ് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഭക്ഷണം കഴിച്ചത്. മറ്റുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടലിൽ നിന്നു മാത്രമായിരുന്നു ഭക്ഷണം. ഒരു രാജ്യത്ത് പോയാൽ അവിടത്തെ വിശിഷ്ട ഭക്ഷണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുവാനും കഴിക്കുവാനും ശ്രമിക്കണമല്ലോ. അതിലൊന്നാണ് അസർബൈജാൻ ഷവർമയും ചിക്കൻ കബാബും.
പുരാതന പാരമ്പര്യങ്ങൾ ആധുനികതയ്ക്കൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്ന അസർബൈജാൻ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ നാടാണ്. അത് തദ്ദേശീയരുടെ വസ്ത്രധാരണങ്ങളിലും സംസർഗ്ഗത്തിലും പ്രകടമായിരുന്നു. ആകർഷകമായ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യവും അത്ഭുതങ്ങളും നുകർന്നുള്ള അഞ്ചു ദിവസത്തെ ഞങ്ങളുടെ യാത്ര സവിശേഷമായ ഒരു വീക്ഷണമാണ് പകർന്നുതന്നത്.
കവര്: ജ്യോതിസ് പരവൂര്
