CINEMA

നീലനദിയില്‍ നിന്ന് ശലഭങ്ങള്‍ ഉയരുന്നു



''No blank space anywhere here.
Fantastic to feel how my poem grows
while I myself shrink.
It grows, it takes my place.
It pushes me aside.
It throws me out of the nest.
The poem is ready.''
(Thomas transtromer )

രുപത്തിനാലാമത് അന്താരാഷ്ട ചലച്ചിത്രോത്സവം കാഴ്ച്ചയുടെ,ആനന്ദത്തിന്റെ , അസ്വസ്ഥതകളുടെ അനേകം ആവിഷ്കാരപ്പടര്‍പ്പുകളുടെ വേദിയായി. വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ, ഭാഷകളുടെ, ജീവിതക്രമങ്ങളുടെ, ക്രമരാഹിത്യത്തിന്റെ ചേര്‍ത്ത് വെയ്ക്കലാണ് ഓരോ ചലച്ചിത്രോത്സവവും. സിനിമ ഒരു ഭാഷയാവുന്നു, അത് പല വിധത്തില്‍ ഓരോരുത്തരോടും സംവദിക്കുന്നു. ലിപിവ്യവസ്ഥയും ശബ്ദവിന്യാസവും മാറുന്നു. നൂറ്റിഎണ്‍പതിലധികം ചിത്രങ്ങള്‍,അമ്പതിലധികം രാജ്യങ്ങള്‍ ഓരോ ചലച്ചിത്രോത്സവവും വ്യത്യസ്തതകളുടെ ആഘോഷമാകുകയാണ്. ഏകമാനമായ
ലോകത്തിലേയ്ക്കുള്ള സഞ്ചാരത്തിന് രാജ്യം ആക്കം കൂട്ടുമ്പോള്‍ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ശബ്ദമാവുന്നുണ്ട് ചലച്ചിത്രോത്സവങ്ങള്‍. ന്യൂറംബര്‍ഗ് ശാസനങ്ങള്‍ക്കോ,പൗരത്വ ബില്ലുകള്‍ക്കോ അകമേ ഒരു ജനതയുടെ ഹൃദയത്തെ തളച്ചിടാനാവില്ലെന്ന് സിനിമ ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

മത്സരവിഭാഗത്തില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ച ചിത്രങ്ങളില്‍ സര്‍റിയലിസത്തിന്റെ സ്വാധീനം കാണാം. ജീവിതത്തിന്റെ തനിപ്പകര്‍പ്പാകാത്ത ഭാവനയുടെ സാധ്യതകളെ നന്നായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട് ചിത്രങ്ങള്‍. പാകറൈറ്റ്, മൈ ഡിയര്‍ ഫ്റെൻഡ്, സ്റ്റോറീസ് ഫ്രം ചെസ്നെട്ട് ട്രീസ് തുടങ്ങിയ സിനിമകള്‍ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷം ഈ വിധം ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും സ്വപ്നത്തെയും ഓര്‍മ്മയെയും ചേര്‍ത്തുവെയ്ക്കുന്നു.സംഗീതത്താലും ദൃശ്യങ്ങളുടെ നിറത്താലും പതുക്കെ ഒരു അനുഭവത്തിലേക്ക് കാഴ്ച്ചക്കാരനെ ചേര്‍ത്തു നിര്‍ത്തുന്നു.

പാക്കറേറ്റ് വാര്‍ധക്യത്തിലെത്തിയ പാക്കറേറ്റ് എന്ന നര്‍ത്തകിയുടെ മോഹാഭിലാഷങ്ങളുടെ ആവിഷ്കാരമാണ്. കലയുടെ ഉയര്‍ന്ന കൊടുമുടിയില്‍ വ്യാപരിക്കുന്ന പാക്കറേറ്റിന്റെ ജീവിതത്തെ, മാനസികാവസ്ഥയെ,ചെറിയ നിമിഷങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി പിന്തുടരുന്നുണ്ട്. ആ നഗരത്തിന്റെ 200 ആം വാര്‍ഷിക ആഘോഷവേളയില്‍ നൃത്തം അവതരിപ്പിക്കാന്‍ പാക്കറേറ്റ് ആഗ്രഹിക്കുന്നു . പക്ഷെ അധികാരികള്‍ താത്പര്യപ്പെടുന്നില്ല. പാക്കറേറ്റിന്റെ ജീവിതത്തിലെ പല സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലൂടെ അവരുടെ മാനസികാവസ്ഥയിലേയ്ക്കാണ് ചിത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ചിത്രം വരയ്ക്കുന്ന, പിയാനോ വായിക്കുന്ന, കുട്ടികളോട് തല്ല് കൂടുന്ന, സഹോദരിയോടും വീട്ടുജോലിക്കാരികളോടും വഴക്കിടുന്ന, ഒട്ടും ഉള്‍വലിയലില്ലാത്ത ഒരാളാണ് പാക്കറേറ്റ്. കാപട്യമില്ലാത്ത അവരുടെ ഇടപെടല്‍ നൃത്തം പോലെ തുറന്ന ആവിഷ്കാരമാണ്.bമാഗ്വലിനോടുള്ള സ്നേഹമായാലും, ഹി മാന്‍ എന്ന പട്ടിക്കുട്ടിയോടുള്ള വാത്സല്യമായാലും ഈ തുറന്ന ഇടപെടല്‍ വ്യക്തമാകുന്നു. സഹോദരിയുടെ അപ്രതീക്ഷിത മരണം പാക്കറേറ്റിനെ തളര്‍ത്തുന്നു. ആ തളര്‍ച്ചയില്‍ നിന്നുള്ള വിമോചനമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഒടുക്കം. തുറന്ന വേദിയിലേക്ക്, പ്രകാശമാനമായ അന്തരീക്ഷത്തില്‍ ഒരു സ്വപ്നത്തിലെന്ന പോലെ പാക്കറേറ്റ് നൃത്തം വെയ്ക്കുന്നു. വാര്‍ദ്ധക്യത്തിന്റെ അവശതയും ഒറ്റപ്പെടലും അന്യവല്‍ക്കരണവും ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയമാവുമ്പോള്‍, കലയോടുള്ള അദമ്യമായ ആഗ്രഹമാണ് അതിന്റെ ഉള്‍പ്പൊരുള്‍. കലയോടുള്ള ഒടുങ്ങാത്ത സമര്‍പ്പണബോധത്തിന്റെ ഉത്തുംഗത്തിലാണ് പാക്കറേറ്റിനെ കാണാനാവുക. ജീവിതത്തിന് കുറുകെയുള്ള മറുജീവിതമായി കല മാറുന്നു. ആരംഭദൃശ്യം തന്നെ ചൂലും കൈയിലേന്തിയുള്ള പാക്കറേറ്റിന്റെ നൃത്തമാണ്. സമീപദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ, സംഗീതത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉപയോഗത്തിലൂടെ ചിത്രം പ്രേക്ഷകരിലേയ്ക്കടുക്കുന്നു.

വാര്‍ധക്യത്തിന്റെ ഭ്രമാത്മകമായ അവസ്ഥയാണ് മൈ ഡിയര്‍ ഫ്രെൻഡിലും കാണാനാവുന്നതെങ്കിലും ഓര്‍മ്മയും മിത്തും യാത്രയും അവിടെ കടന്നു വരുന്നു. തെക്കന്‍ ചൈനയിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തില്‍ നിന്ന് ജീവിതം അവസാനിക്കാറായെന്ന് തോന്നിയപ്പോള്‍ മൂന്നുറ് കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള, ബാല്യകാലം ചിലവഴിച്ച ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോകുന്ന രണ്ട് സുഹൃത്തുകളുടെ ജീവിതമാണ് മൈ ഫ്രെൻഡിന്റെ കഥതന്തു. യാത്രയും ഓര്‍മ്മയും ചേര്‍ന്ന് ഭ്രമാത്മകത നിറഞ്ഞ ലോകത്തേയ്ക്ക് സിനിമ പ്രേക്ഷകനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. മരണത്തെ സംബന്ധിച്ച,പുനര്‍ജനിയെ സംബന്ധിച്ച ചിന്തകളിലേയ്ക്കും സൂചനയുടെ പാലങ്ങള്‍ ചിത്രത്തില്‍ കാണാം. ഷുമി പറയുന്നുണ്ട് 'മരണശേഷം എന്നെ പുഴയില്‍ ഒഴുക്കണം, കാരണം കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തില്‍ ഞാന്‍ മത്സ്യമായിരുന്നു. '.സോംഗ്ഷങ്ങിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരമാണ് ഷുയി മൂന്നുറു കീലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നത്. യൗവനത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ ആവേശപൂര്‍വ്വം കാല്‍നടയായി വന്ന വഴിയിലേയ്ക്ക് അവര്‍ തിരിച്ചുപോകുന്നു.അത് യാഥാര്‍ത്ഥ്യവും മിഥ്യയും നിറഞ്ഞ ലോകത്തിലേയ്ക്കുള്ള തിരിച്ചുപോക്കായിരുന്നു. നഷ്ടമായ ബാല്യത്തെ അവര്‍ യാത്രയിലൂടെ കണ്ടെടുക്കുന്നു. ഓര്‍മ്മകള്‍ സംഭരിച്ച വസ്തുക്കള്‍ അവര്‍ കത്തിച്ചുകളയുന്നു.പടക്കം പൊട്ടിക്കുന്നു. പ്രാചീന അനുഷ്ഠാനങ്ങളില്‍ വ്യാപൃതരാകുന്നു. കഥകളും പുരാവൃത്തവും ഓര്‍മ്മകളും ചേര്‍ന്ന് നിര്‍മ്മിച്ച ഒരു ലോകമാണ് യാങ്ക് പിങ്ങാഡോ കാട്ടിത്തരുന്നത്. സ്നേഹത്തിന്റെ, കരുതലിന്റെ, അഗാധമായ ആവിഷ്കാരം കൂടിയാവുന്നുണ്ട് ചിത്രം. ഏകാന്തതയുടെ ഭീതി നിറഞ്ഞ അവസ്ഥയെ യാത്രയിലൂടെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതായി കാണാം.

സെന്‍സറിംഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ സൂക്ഷ്മമായി ആവിഷ്കരിച്ച ചിത്രമാണ് ഉദ്ഘാടനചിത്രമായ പാസ്ഡ് ബൈ സെന്‍സര്‍. സെഹ്റാത്ത് കാര്‍സലാന്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം ഇസ്താംബൂളിലെ ജയിലിലെ കത്തുകള്‍ സെന്‍സര്‍ ചെയ്യുന്ന വിഭാഗത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സാക്കിറിന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സംബന്ധിച്ച വലിയ ആലോചനകള്‍ പങ്കിടുന്നു. ഇ സന്തോഷ്കുമാറിന്റെ 'ഏകാധിപതിയുടെ രാജ്യത്ത് ഒരു പ്രണയലേഖനത്തിന്റെ സഞ്ചാരം ' എന്ന കഥയുമായി സാമ്യമുള്ള പ്രമേയമാണ് ചിത്രത്തിന്റേത്. സെന്‍സറിംഗുള്ള രാജ്യത്തില്‍ ജയിലിലേക്ക് വരുന്ന കത്തുകളില്‍ രാജ്യതാത്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമായ പ്രസ്താവനകള്‍ വെട്ടിക്കളയാന്‍ ഒരു സംഘം ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു. അങ്ങനെയൊരു രാജ്യത്തിലെ വിഫലമായ പ്രണയമാണ് സന്തോഷ്കുമാറിന്റെ കഥയെങ്കില്‍ പാസ്ഡ് ബൈ സെന്‍സര്‍ കത്തുകള്‍ പരിശോധിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സാക്കിറിന്റെ ഉള്ളിലെ ഫിക്ഷന്‍ എഴുത്തുകാരന്റെ ആകാംക്ഷ നിറഞ്ഞ അന്വേഷണമാണ്. കത്തുകള്‍ക്കിടയില്‍ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചിത്രത്തില്‍ ആകൃഷ്ടനാകുന്ന സാക്കിര്‍ നടത്തുന്ന അന്വേഷണമാണ് ചിത്രം. ജീവിതത്തിന്റെ അദൃശ്യമായ ഇടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള സഞ്ചാരം കൂടിയാവുന്നു അത്. വര്‍ത്തമാനകാല ലോകാവസ്ഥയില്‍ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി ചിത്രം മാറുന്നു.മികച്ച തിരക്കഥയും എഡിറ്റിംഗും ചിത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.സംഭാഷണങ്ങളിലെ കൈയ്യൊതുക്കവും എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്.

യാത്ര നിറഞ്ഞ സിനിമകള്‍ ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിന്റെ പൊതുപ്രത്യേകതയായി കാണാം.നോ ഫാദേഴ്സ് ഇന്‍ കാശ്മീര്‍, ടേക്ക് മീ സംവെയര്‍ നൈസ്, സൊളാനസിന്റെ ജേണി തുടങ്ങി അന്വേഷണവും യാത്രയും അതിലൂടെ അനാവൃതമാകുന്ന ജീവിതവും മിക്ക സിനിമകളുടെയും വിഷയമാണ്. യാത്ര ഒരു രൂപകമാണ്. പല മാനങ്ങളുള്ള ഒന്നായി യാത്ര മാറുന്നു. ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും കാമനയെയും സംബന്ധിച്ച ആലോചനകളാവുന്നു. ഒരു ബിന്ദുവില്‍ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്കുള്ള രേഖീയമായ അടയാളപ്പെടുത്തലല്ല- ക്രമരഹിതമായ ആവിഷ്കാരമായി ചിത്രങ്ങള്‍ മാറുന്നുണ്ട്.ഏഷ്യയിലെയും ലാറ്റിന്‍ അമേരിക്കയിലെയും സ്കാന്‍ഡ്നേവിയന്‍ രാജ്യങ്ങളിലെയും ചരിത്രവും ജീവിതസഞ്ചാരവും നവഉദാരവത്കരണം മൂലം തകര്‍ന്ന ജീവിതവും ,സ്വപ്നങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യവുമെല്ലാം വിഷയങ്ങളാകുന്നു. ഔദ്യോഗികചരിത്രം തിരസ്കരിച്ച ഇടങ്ങളെ ചലച്ചിത്രങ്ങളും ചേര്‍ത്ത് പിടിക്കുന്നു.ഒരു ദേശത്തിന്റെ,മനുഷ്യരുടെ ചരിത്രമായി,പലായനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുടെ കണ്ണീരിന്റെയും നിസ്സഹായതയുടെയും അടയാളപ്പെടുത്തലായി ഹ്യൂമണ്‍ ഡോക്യുമെന്റായി സിനിമ മാറുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തെ,മനുഷ്യാവകാശത്തെ,അഗാധമായ മാനവികതയെ,ജീവിതത്തിന്റെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ചിത്രങ്ങള്‍ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.എങ്കിലും ഇത്തവണ മികച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ കുറവ് ആസ്വാദനത്തെ അലോസരപ്പെടുത്തുന്നു.

ചലച്ചിത്രോത്സവങ്ങള്‍ വിവിധ ഇടങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മനുഷ്യരുടെ കൂടിച്ചേരലാണ് .ഏകാന്തതയുടെ തുരുത്തുകളില്‍ പാര്‍ക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിലേയ്ക്കുള്ള വിമോചനമാണ്.പല തീയേറ്ററുകളിലേയ്ക്കുള്ള ഓട്ടങ്ങള്‍,പാതിരാത്രി വരെ നീളുന്ന വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍,കടുത്ത ഏകാന്തതയിലും ആരോ ഒരാള്‍ കൂടെയുണ്ടെന്ന തോന്നലില്‍ ഒരിടത്ത് നിന്നും മറ്റൊരിടത്തേക്ക് ഉടലാകെ പടരുന്ന തണുപ്പുമായി , ഉള്ളാകെ നിറഞ്ഞ ചൂടില്‍ വിവിധ അവസ്ഥകളിലേക്ക് മനസ്സ് കൂട് വിട്ട് മാറുന്നു.
ഒരാളുടെ അസാന്നിധ്യത്തില്‍ അയാളോടൊപ്പമെന്ന പോലെ ഭ്രമാത്മകമായ സിനിമയിലെന്ന പോലെ നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകിയ ചിലര്‍.ഒരു സര്‍റിയലിസ്റ്റിക്ക് അനുഭവമായി ജീവിതം ഈ ദിവസങ്ങളില്‍ മാറുന്നു.അപരജീവിതത്തില്‍ നാം ജന്മങ്ങള്‍ പാര്‍ക്കുന്നു.അങ്ങനെ നിലയ്ക്കാത്ത ചുവടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള
സ്വപ്നമാകുന്നു സിനിമ.

Print Friendly, PDF & Email